Chłodzenie pompą ciepła: podłogówka, klimakonwektory i punkt rosy

Pompa ciepła powietrze-woda z funkcją chłodzenia przygotowuje wodę o temperaturze 7–18 °C. O tym, ile z tego chłodu trafi do pomieszczenia, decyduje jednak nie pompa, tylko odbiornik. Podłogówka oddaje realnie 15–25 W/m², bo posadzka nie może zejść poniżej punktu rosy. Klimakonwektor tego ograniczenia nie ma — skrapla wilgoć do tacy i odprowadza ją do kanalizacji.

Czy pompa ciepła chłodzi?

Tak, pod warunkiem że ma zaimplementowaną funkcję chłodzenia — nie każdy model ją ma, a w części urządzeń jest to opcja odblokowywana w sterowniku. Sama pompa przygotowuje zimną wodę i podaje ją do obiegu. Chłodzenie pomieszczenia to już zadanie odbiornika i to on wyznacza sufit możliwości całego układu.

Chłodzenie pasywne a aktywne — na czym polega różnica

Obie metody dają zimną wodę, ale zupełnie inaczej i z inną wydajnością. Wybór zwykle nie należy do inwestora — wynika z typu pompy, którą już ma.

Chłodzenie pasywne jest praktycznie darmowe — pracują tylko pompy obiegowe — ale woda 16–18 °C nie wystarcza do osuszania powietrza. Chłodzenie aktywne daje wodę 7–12 °C i pełną moc, za cenę pracy sprężarki.

Chłodzenie podłogówką — dlaczego ma twardy limit

Podłogówka w chłodzeniu wygląda kusząco: instalacja już jest, wystarczy podać zimniejszą wodę. Problem w tym, że posadzka jest powierzchnią otwartą — wszystko, co się na niej wykropli, zostaje na wierzchu. Dlatego sterownik nie pozwoli zejść poniżej punktu rosy, a często utrzymuje jeszcze 1–2 K zapasu.

Czym jest punkt rosy i ile stopni można zejść

Punkt rosy to temperatura, w której powietrze o danej wilgotności zaczyna oddawać wodę. Jeżeli powierzchnia jest chłodniejsza, para skrapla się na niej. Poniższe wartości liczone są ze wzoru Magnusa dla typowych warunków latem w mieszkaniu.

Praktyczny wniosek: przy 26 °C i wilgotności 60 % punkt rosy wynosi 17,6 °C, więc posadzka nie może być chłodniejsza niż około 18,6 °C. Różnica do powietrza to zaledwie 7,4 K — i to ona wyznacza moc.

Przy takich różnicach temperatur podłoga oddaje 15–25 W/m². Zapotrzebowanie na chłód w mieszkaniu to 50–80 W/m², a przy dużym przeszkleniu od południa nawet 100 W/m². Podłogówka pokrywa więc mniej więcej jedną trzecią potrzeby — schładza, ale nie zamyka bilansu.

Chłodzenie klimakonwektorami — bez limitu punktu rosy

Klimakonwektor rozwiązuje problem inaczej: nie chłodzi powierzchni w pomieszczeniu, tylko przetłacza powietrze wentylatorem przez wymiennik schowany w obudowie. Wymiennik może więc pracować na wodzie 7/12 °C, czyli znacznie poniżej punktu rosy — wilgoć skrapla się na nim celowo, spływa do tacy ociekowej i dalej do kanalizacji.

• Moc nie zależy od powierzchni pomieszczenia, tylko od wielkości urządzenia — od 0,6 kW w najmniejszym modelu do blisko 40 kW w seriach kanałowych.
• Układ osusza powietrze, co latem odczuwa się mocniej niż samą temperaturę.
• Ten sam obieg wodny grzeje zimą przy 35–45 °C, więc instalacja jest jedna.
• Warunek konieczny: odprowadzenie skroplin. Bez niego chłodzenie klimakonwektorem nie wchodzi w grę.

Przy doborze liczy się moc jawna, a nie całkowita — to ona obniża wskazanie termometru, podczas gdy różnica idzie na skraplanie wilgoci. Na kartach modeli podajemy oba parametry obok siebie. Szczegóły doboru opisuje poradnik doboru klimakonwektora.

Podłogówka czy klimakonwektor — porównanie

Najczęściej rozsądny jest układ mieszany: podłogówka zbiera nadmiar ciepła w tle, a klimakonwektory w salonie i sypialni domykają bilans i osuszają powietrze. Jak zbudować taką instalację od strony hydrauliki, opisuje artykuł o zestawie klimakonwektor i pompa ciepła.

Czy można chłodzić grzejnikami?

Nie. Grzejnik oddaje ciepło konwekcją swobodną i promieniowaniem, a przy zimnej wodzie oba te mechanizmy prawie znikają — moc spada do wartości pomijalnych. Drugi problem jest poważniejszy: na zimnym grzejniku wykropli się woda, po czym pocieknie na podłogę. Grzejnik nie ma ani tacy, ani odpływu.

Jeżeli w domu są grzejniki i pojawia się potrzeba chłodzenia, wymienia się wybrane z nich na klimakonwektory — przyłącza wodne są już na miejscu, dochodzi tylko odprowadzenie skroplin.

Ile kosztuje dołożenie chłodzenia

Koszt zależy od liczby pomieszczeń, w których chłodzenie ma faktycznie działać. W praktyce wystarczają dwa–trzy: salon i sypialnie.

Do tego dochodzi robocizna, odprowadzenie skroplin i ewentualna grupa pompowa osobnego obiegu. Kwoty brutto z podatkiem 23 % oraz aktualną dostępność pokazują karty modeli w katalogu.