Fan coil, fancoil, wentylokonwektor i klimakonwektor to ten sam sprzęt — wymiennik ciepła zasilany wodą, przez który wentylator przetłacza powietrze z pomieszczenia. Nazwa zależy tylko od języka dokumentacji. W projektach spotkasz skrót FCU, czyli fan coil unit.
Fan coil a klimakonwektor — czy to to samo?
Tak, bez żadnego zastrzeżenia. Nie ma dwóch klas urządzeń, w których jedna nazywałaby się fan coil, a druga klimakonwektor. To ta sama konstrukcja: wężownica z rurek miedzianych i lameli aluminiowych, wentylator, filtr i taca ociekowa w obudowie.
Zamieszanie bierze się stąd, że producenci i dystrybutorzy używają różnych nazw w różnych dokumentach. Karta katalogowa bywa angielska i mówi o fan coil unit, polski cennik pisze o klimakonwektorze, a projektant w specyfikacji wpisuje FCU. Za każdym razem chodzi o to samo urządzenie.
Skąd wzięła się nazwa fan coil unit
Z opisu budowy. Fan to wentylator, coil to wężownica — i te dwa elementy wystarczą, żeby opisać zasadę działania. Urządzenie nie wytwarza chłodu ani ciepła: przepuszcza powietrze przez wymiennik, w którym płynie woda przygotowana gdzie indziej, przez agregat wody lodowej albo pompę ciepła.
Dlatego w dokumentacji układ opisuje się jako „chiller + FCU” albo „heat pump + FCU” — źródło i odbiorniki. Polskie „klimakonwektor” jest zlepkiem słów klimatyzacja i konwektor i opisuje to samo od innej strony: konwektor, który potrafi też chłodzić.
Wentylokonwektor — trzecia nazwa tego samego
„Wentylokonwektor” to kalka techniczna: konwektor z wentylatorem. Spotyka się ją w starszych opracowaniach i w tłumaczeniach norm. Jest poprawna, ale rzadziej używana handlowo niż „klimakonwektor”, więc w katalogach zwykle jej nie znajdziesz.
Słownik terminów PL – EN
Najczęstsze źródło błędów przy czytaniu angielskiej karty katalogowej. Zwłaszcza pierwsze dwa wiersze — pomylenie mocy jawnej z całkowitą kończy się urządzeniem, które osusza, ale nie schładza.
| Polski | Angielski | Skrót | Co oznacza |
|---|---|---|---|
| Moc jawna | sensible cooling capacity | SH / Qc,sens | obniża temperaturę powietrza — do niej dobiera się pomieszczenie |
| Moc całkowita | total cooling capacity | TH / Qc,tot | jawna plus ciepło skraplania wilgoci — do niej dobiera się źródło i rury |
| Moc grzewcza | heating capacity | Qh | przy podanej temperaturze wody, zwykle 60 °C w katalogu |
| Spręż dyspozycyjny | external static pressure | ESP | ile oporów kanałów i kratek pokona wentylator |
| Wydajność powietrza | air flow | — | m³/h przy konkretnym biegu |
| Wężownica | coil | — | wymiennik: rurki miedziane, lamele aluminiowe |
| Taca ociekowa | drain pan | — | zbiera skropliny przy chłodzeniu |
| Bieg wentylatora | fan speed | — | moc i hałas podaje się osobno dla każdego |
| Układ 2-rurowy | 2-pipe system | 2T | jedna woda: sezonowo grzanie albo chłodzenie |
| Układ 4-rurowy | 4-pipe system | 4T | dwie wężownice: grzanie i chłodzenie jednocześnie |
| Poziom mocy akustycznej | sound power level | Lw | parametr urządzenia, nie to, co słyszy użytkownik |
| Poziom ciśnienia akustycznego | sound pressure level | Lp | to, co słychać w pomieszczeniu, zwykle o 8–9 dB niżej |
Jak czytać oznaczenia w specyfikacji
Typowy wiersz specyfikacji wygląda tak: FCU 2T, Qc,tot 3,58 kW / Qc,sens 2,76 kW przy 7/12 °C i 27/19 °C, ESP 30 Pa, Lp 35 dB(A), silnik EC. Rozbierzmy go na części.
- FCU 2T — fan coil w układzie 2-rurowym, czyli sezonowo grzeje albo chłodzi, nie jedno i drugie naraz.
- Qc,tot 3,58 / Qc,sens 2,76 kW — moc całkowita i jawna. Pomieszczenie zamyka ta druga.
- 7/12 °C — woda na wejściu i wyjściu wymiennika. Zmiana na 10/15 potrafi obciąć moc o jedną trzecią.
- 27/19 °C — powietrze wchodzące: termometr suchy i mokry. Bez tej pary kilowaty są nieporównywalne.
- ESP 30 Pa — spręż dyspozycyjny. Dotyczy wersji kanałowych; przy wylocie swobodnym byłoby 0 Pa.
- Lp 35 dB(A) — ciśnienie akustyczne, zwykle podawane dla pomieszczenia 100 m³ i czasu pogłosu 0,5 s.
Fan coil w projekcie — co musi podać projektant
Sam dobór urządzenia to ostatni krok. Wcześniej trzeba ustalić dane, bez których każda oferta będzie nieporównywalna z inną.
- Obciążenie jawne pomieszczenia w watach — nie „metry razy sto”.
- Parametry wody latem i zimą: realne, a nie katalogowe. Przy pompie ciepła najczęściej 7/12 °C i 40–45 °C.
- Dopuszczalny poziom hałasu i bieg, przy którym ma być osiągnięty.
- Spręż instalacji, jeśli urządzenie jest kanałowe — z zapasem 20 % na zabrudzenie filtra.
- Układ rurowy: 2T czy 4T, oraz sposób sterowania — termostat, Modbus, BMS.
- Sposób odprowadzenia skroplin: grawitacyjnie czy pompką.
Pełną procedurę z poprawkami na temperaturę wody i spręż opisuje poradnik doboru klimakonwektora, a zasadę działania od podstaw — artykuł czym jest klimakonwektor.
Gdzie kupić fan coile w Polsce
W katalogu Mycond jest 14 serii fan coili: ścienne, podłogowe, kasetonowe, kanałowe od 30 do 400 Pa oraz uniwersalne. Przy każdym modelu podajemy moc całkowitą i jawną obok siebie, cenę netto i brutto oraz karty katalogowe w PDF.